Obserwacja wielorybów w Tromso: humbaki, orki i sezon, który podąża za rybami

Norweski śledź wiosenno-tarłowy to jeden z największych zasobów rybnych na świecie. Każdej jesieni znaczna jego część przemieszcza się do głębokich, osłoniętych wód fiordów w północnej Norwegii, aby przezimować, i pozostaje tam w ogromnych skupiskach aż do późnej zimy.

Za nimi podążają humbaki i orki. Oba gatunki żywią się tymi samymi ławicami i oba stosują tę samą strategię w różny sposób: orki pracują w grupach rodzinnych, spędzając ryby w ciasną kulę przy powierzchni, a humbaki wynurzają się przez nią z otwartymi paszczami. W dobry dzień obserwujesz oba naraz, a nad nimi mewy i bieliki pracujące na powierzchni.

Haczyk, i to, co czyni tę niszę niezwykłą, polega na tym, że ryby się przemieszczają. W ciągu ostatnich dekad zimowiska się przesuwały: Vestfjorden w latach 90., potem Kvænangen, a w ostatnich sezonach wody wokół Skjervøy, dwie–trzy godziny na północ od Tromsø. Organizatorzy podążają za nimi, dlatego safari wielorybów tutaj to cały dzień, a nie popołudnie, i dlatego zarówno sześciogodzinna, jak i dwunastogodzinna wycieczka mogą być w tym samym tygodniu uczciwą ofertą.

To także wyjaśnia sezon. Gdy pod koniec stycznia śledzie się rozpraszają, wieloryby odpływają, a żaden organizator nie wypływa na safari wielorybów w kwietniu. Wszystko, co poza zimą jest tak reklamowane, to rejs po fiordach z optymistycznym tytułem.

Humbak. Trzynaście do piętnastu metrów, ciemny, z długimi białymi płetwami, powolny. Cios to wysoka, krzaczasta kolumna, którą w bezwietrzną pogodę widać z kilometra. Ogon — płetwa ogonowa — unosi się przed głębokim nurkowaniem, a jego spód ma indywidualny wzór, po którym badacze rozpoznają konkretne osobniki. Humbaki żerują, wynurzając się z szeroko otwartą paszczą przez ławicę śledzi — to najbardziej spektakularny widok podczas tych rejsów.

Orka. Sześć do ośmiu metrów, nie do pomylenia czarno-biała, żyjąca w grupach rodzinnych liczących nawet kilkadziesiąt osobników. Płetwa grzbietowa dorosłego samca wystaje nawet na metr osiemdziesiąt nad powierzchnię wody i jest widoczna z bardzo daleka. Orki poruszają się szybko, polują na ławice wspólnie i zwykle to im ludzie robią najwięcej zdjęć.

Inne gatunki. Płetwale — drugie co do wielkości zwierzę na Ziemi — pojawiają się w niektórych sezonach. Białonose delfiny są częste. Bieliki towarzyszą przez całą zimę, podążając za tymi samymi rybami.

Na co nie możesz liczyć, to gwarancja. W dobrym sezonie wskaźniki obserwacji są na tyle wysokie, że operatorzy podają je w ofercie, ale wciąż zdarzają się dni bez spotkań, gdy śledzie się przemieszczą lub pogoda się załamie.